بارسلونا؛ شهری با معماری شهروند محور
بارسلونا؛ شهری با معماری شهروند محور

مالکیت پارک‌ها، خیابان‌ها و فضاهای عمومی پس از سال‌ها تلاش به مردم شهر بارسلونا، پایتخت کاتالونیا بازگردانده شد.

به گزارش پایگاه خبری معماری و نما، در اواخر قرن بیستم، گروهی از معماران برجسته اسپانیایی شهر بارسلونا را به صورت مناطقی فشرده، محصور در دیوارهایی به سبک معماری قرون وسطایی طراحی کردند. هر منطقه را فضای سبز بزرگی محصور کرده بود که به عنوان پارکی برای ساکنان عمل می‌کرد. در آن زمان، جمعیت مردم در هر منطقه به حدی زیاد بود که جسم و روان ساکنان را به شدت تحت تأثیر قرار می‌داد به طوری که بیماری‌ها و بلایایی نظیر وبا به سرعت در میان مردم گسترش می‌یافت. سال‌ها بعد گروه دیگری از معماران مشهور آن زمان، شهر جدیدی طراحی کردند که در آن فضاهای باز و خیابان‌های وسیع بسیاری وجود داشت اما ۱۰۰ سال بعد، تمام این فضاهای باز را مراکز تجاری فرا گرفت و یک بار دیگر، بارسلونا به یکی از متراکم‌ترین شهرهای قاره اروپا تبدیل شد.

بارسلونا؛ شهری با معماری شهروند محور

در آن زمان، بارسلونا جمعیتی برابر با یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر داشت که تمام مردم آن در فضاهای بسته و محصور بین دریا و کوه‌های اطراف سکونت می‌یافتند. جمعیت شهر روز به روز رو به افزایش می‌نهاد تا به پنج میلیون نفر رسید و شهری با فضای خفه‌ کننده برای ساکنان به وجود آورد. تعداد خودروها در شهر هر روز بیشتر از قبل می‌شد و بر آلودگی شهر و قربانیان آن می‌افزود. این در حالی بود که مردم بارسلونا از وضعیت مالی نسبتاً خوبی برخوردار بودند و اغلب به ساخت خانه‌های دوم در کوه‌ها و مناطق خلوت می‌پرداختند و همین امر بی‌اهمیتی مقامات نسبتاً به تراکم جمعیتی و تبعات منفی ناشی از آن را افزایش می‌داد.

سال‌ها گذشت تا اینکه دیگر وضعیت زندگی برای ساکنان بارسلونا غیر قابل تحمل شد و هر روز بر میزان نارضایتی و شکایات آن‌ها می‌افزود. در نهایت، برنامه‌ریزان شهر تصمیم گرفتند تحولی عظیم در پایتخت کاتالونیا به وجود آورند و رضایتمندی شهرنشینان را تأمین کنند. این افراد، به منظور تغییر شهر طرحی ۱۰ ساله در پیش گرفتند که طی آن قرار شد به مالکیت خودروها در شهر خاتمه دهند. اینک که ویروس کرونا بر مشکلات مردم سراسر دنیا افزوده و تحقیقات نشان داده است که آلودگی هوا ارتباط مستقیمی بر تشدید مرگ‌های ناشی از بیماری کووید -۱۹ دارد، مقامات بارسلونایی تصمیم گرفته‌اند به اهداف خود برای دادن مالکیت شهر به مردم سرعت بخشند.

بارسلونا؛ شهری با معماری شهروند محور

علاوه بر این در همان آغاز انتشار ویروس کرونا، سراسر شهر به مدت ۴۵ روز در وضعیت قرنطینه کامل قرار گرفت و به طور شگفت‌انگیزی آلودگی هوا کاهش یافت. مقامات رسمی در پی این اتفاق به توافق نظر رسیدند که با کاهش تردد خودروها می‌توانند به اهداف بلندپروازانه خود جامه عمل بپوشانند و شهری دوستدار مردم به وجود آورند. در واقع، شیوع بیماری کووید -۱۹ به اختلاف نظرهای اعضای شورای شهر برای دادن مالکیت بارسلونا به مردم خاتمه داد و آن‌ها را به بستن بسیاری از خیابان‌ها روی تردد خودروها ترغیب کرد.

بخوانید:  مشارکت مردم اسلواکی در طراحی شهری آینده

مقامات رسمی تصمیم گرفتند مناطقی خودمحور ایجاد کنند که ساکنان هر یک در نزدیکی محل زندگی خود به تمام امکانات مورد نیاز دسترسی داشته باشند و به راحتی بتوانند از طریق دوچرخه‌سواری یا پیاده‌روی به مقصدهای خود برسند. در مدت زمانی بسیار کوتاه، یک نقشه از آلوده‌ترین مناطق شهر در اختیار شهردار پایتخت کاتالونیا قرار گرفت و پروژه پیاده‌راه‌سازی طی مرحله اول، مسافت‌هایی برابر با ۳۰۰ هزار کیلومتر از این مناطق روی تردد خودروها بسته شد. در واقع، مقامات محلی شهر، مناطق را بر اساس مؤلفه‌های مختلف نظیر میزان آلودگی هوا، سطح انتشار ویروس کرونا، میزان تردد خودروها و وجود مراکز درمانی برای پیاده‌سازی طرح شهر مردم محور اولویت بندی کردند و قرار شد به ترتیب، پروژه فوق در آن‌ها پیاده شود.

بارسلونا؛ شهری با معماری شهروند محور

این روزها، بسیاری از مناطق بارسلونا به شهرک‌هایی خودمحور یا ۲۰ دقیقه‌ای تبدیل شده است که در آن‌ها مردم تنها با حداکثر ۲۰ دقیقه پیاده‌روی به همه نیازهای خود دست می‌یابند. در بسیاری از خیابان‌ها تردد وسایل حمل و نقل موتوری ممنوع است و ساکنان می‌توانند تنها برای ضرورت، آن‌هم از مکان‌های مشخصی به وسیله خودروهای خود عبور و مرور کنند.

شهر بارسلونا هم‌اینک به یکی از سبزترین و پاک‌ترین شهرهای اروپایی تبدیل شده است که مردم آن اغلب هوایی با کمترین میزان دی‌اکسید کربن استنشاق می‌کنند. بدیهی است که افزایش چشمگیر پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، فعالیت جسمی ساکنان را به طور قابل توجهی افزایش داده است که همین امر سلامت جسمی و روحی را برای آنان در پی خواهد داشت. علاوه بر این مردم بیش از پیش احساس برابری با همشهریان خود می‌کنند، چرا که همگی در کنار یکدیگر و بدون استفاده از خودروهای مجلل یا قدیمی مسافت‌های داخل شهری را طی می‌کنند.

بارسلونا؛ شهری با معماری شهروند محور

منبع: ایمنا